مسجد نُهگنبد
مسجد نُهگنبد یا مسجد حاجی پیاده (در دوران باستان: آتشکده نوبهار یا معبد نوبهار) بنائی است تاریخی در ولایت (استان) بلخ افغانستان، در سه کیلومتری جنوب شهر بلخ. این بنا در نیمۀ دوم سدۀ نهم میلادی و در دورۀ سامانیان ساخته شدهاست.در دوران باستان و تا قبل از حملۀ اعراب به بلخ و دوران برمکیان آتشکدۀ زرتشتی و نیایشگاه بودایی بوده و به آتشکده نوبهار یا معبد نوبهار معروف بودهاست. پس از ورود اسلام و در دوره حکومت اسلامي، معابد زردشتيان و بودائيان و ... از فعاليت باز ماند و يا تبدیل به مسجد شدند و عده زيادی هم تخریب شد. نوبهار یکی از معابدی بود که در زمان فضل برمکی به صورت مسجد جامع درآمد و بعداً نام مسجد نُهگنبد را کسب کرد. یعقوب لیث صفاری نیز در این کار سهم گرفته و حتي بقایای آثار نوبهار را که دارائی اين سرزمين بود، برای خلیفۀ عباسی به عنوان تحفه فرستاد و سر انجام توسط چنگیزخان تمام آبادیهای بلخ همراه اين بنای تاریخی که در آن زمان مسجد جامع شهر بود، ويران شد. در حال حاضر به جز يکی از دروازههای ششگانه جنوبی شهر که به نام دروازه نوبهار است، اثر دیگری از آن نمانده است.